Katalizör Nedir? Araçlarda Ne İşe Yarar?

Katalizör Nedir? Araçlarda Ne İşe Yarar?

Katalizör nedir? Araçların en önemli parçalarından bir tanesi olan katalizör tüm araçların motor bölümüne yer almaktadır. Kimyasal bir terim olan katalizörün kelime anlamı ise tepkime sağlayan ve kimyasal tepkimenin hızını değiştiren maddeye denilmektedir. Katalizörler her araçta ve her modelde farklı şekilde bulunmaktadır. Bu parçanın ana maddesi ise katalitik konvertörlerdir.

Katalizör parçasının içerisinde genel olarak Rodyum ve platin maddeleri bulunmaktadır. Ancak bu maddeler özel yalıtımlı bir yerde tepkimeye girmesi gerekmektedir. Rodyum ve Platin maddelerinin tepkimeye girmesi ile de konvertör yani katalizör oluşmaktadır.

Günümüzde bu sistemin olmadığı ya da sistemin olmasına rağmen çalışmadığı araçlar muayenelerden dahi geçmemektedir. Bu nedenle oldukça önemli sistemlerdir. Hem çevre güvenliği hem de motorun verimi çalışması için oldukça önemli parçalardır. Yeni nesil araçlarda çok daha geniş kapsamlı bir kullanım özelliğine sahip olan katalizör ne işe yarar? İşte merak ettiğiniz ayrıntılar!

Katalizör Ne İşe Yarar?

Araçların motorları çalıştığında yanan yakıt egzoz sistemi ile dışarı atılır. Atılan bu zararlı gazlar doğrudan kullanılan yakıtın türüne göre farklı miktarlarda olmaktadır. Özellikle benzinli araçlarda egzoz sisteminde çok daha yoğun zararlı gaz çıkmaktadır. Katalizörler işte çıkan bu zararlı gazların etkisini azaltmaktadır. Ancak yanan yakıtının buharını tam olarak yok edememektedir.

Öte yandan bir de gaz emisyonunu sağlamaktadır. Bu sayede çevreye yayılan karbonmonoksit ve hidroksit gazlarının yayılımına engel olunur. Eğer aracınız gaz emisyonu yapmazsa egzoz emisyon ölçümleri yüksek çıkacaktır.

Tüm araçlarda 3 yıl araçla egzoz kontrolü yapılmaktadır. Bu kontrollerde dışarı atılan gazların miktarları ölçülmektedir. Eğer belirlenen limitlerin yukarısında bir değer olursa araç trafikten çekilmektedir. Bu nedenle her 3 yılda bir katalizör sisteminin kontrollerinin yapılması gerekmektedir.

Katalizör Nedir?

Otomobillerde Katalizör Ne İşe Yarar?

Katalizör Arızalı Olursa Ne Olur?

Katalizör sistemi oldukça nadir arıza gösteren bir parçadır. Dolayısıyla uzun ömürlü olan bir sistemdir. Ancak bazı durumlarda özellikle yanlış kullanımlarda arızalanabilmektedir. Arıza durumunda ise hem araca hem de çevreye olumsuz etkileri olmaktadır. İlk olarak katalizör sisteminin arızalanması durumunda egzozdan kötü bir koku gelmektedir. Bu koku bazı durumlarda motor kısmına da yansımaktadır.

Dolayısıyla koku araç sürüş halindeyken araç içine dahi gelebilmektedir. Bu durumda sürüş konforunu oldukça etkilemektedir. Öte yandan katalizör arızalanması emisyon oranlarını yükseltmektedir. Dolayısıyla muayene ve kontrollerde ciddi sıkıntılar oluşturabilmektedir. Bu arıza türü yakıt tüketimini de etkilemektedir. Katalizör arızası en az yüzde 20 daha fazla yakıt tüketimine neden olmaktadır. Bu değer araçların modellerine göre değişmekte olup bazı modellerde yüzde 40 civarlarında da olabilmektedir.

Durum böyle olunca katalizör arızaları motor verimini de etkilemektedir. Son olarak ise katalizör sisteminden çeşitli sesler gelmektedir. Bu durum zamanla egzoz sistemine de zarar verebilmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında katalizör arızası gündeme geldiğinde araçta ciddi anlamda sorunlar da karşımıza çıkar.

Katalizör Arızası Motora Zarar Verir mi?

Bilinenin aksine katalizörlerin arızalanması ciddi oranda motor arızalarına neden olabilmektedir. Performans düşüklüğü dışında motor arıza lambasının yanmasına da sebebiyet vermektedir. Öte yandan uzun yolculuklarda motorun sıklıkla hararet yapmasına da neden olmaktadır.

Motorlarda hararet oluşumu iki farklı sebepten olmaktadır. İlk olarak katalizör konvertörlerinin azalması ya da egzoz emisyonun az olmasından kaynaklanmaktadır. Her iki durumda da yakılan yakıtın buharı düzgün bir şekilde dışarı atılamamaktadır. Bu durumda motora gelen temiz havayla birlikte kimyasal havanın da gelmesini sağlamaktadır. Durum böyle olunca motor arıza göstermektedir.

Öte yandan bir de katalizör arızaları motor sistemine bağlı sensörlerin de çalışmasının engellemektedir. Bu konvektör sisteminin arızalanması durumunda mutlaka araç uygun ve güvenli bir yere park edilmeli ve motor kısmı havalandırılmalıdır. Arızanın giderilmesi ise sadece parça değişimi ile mümkün olmaktadır.

Katalizör araçların çok daha üst düzeyde bir performansı ortaya koyması noktasında oldukça nitelikli işlemleri beraberinde getirir. Bu tür sistemler sayesinde araçların sorunsuz bir şekilde çalışması da mümkün olur. Bütün bu bilgiler ışığında araçlar için bu kadar önemli olan katalizör sistemi ne işe yarar? İşte detaylar!

Araçlarda Katalizör Sistemi Ne İşe Yarar?

Katalitik konvertör sisteminin bağlantısı motor çıkışına yapılmaktadır. Genel olarak bu sistemler sabit olup şu şekilde tasarlanmaktadır. Araç motoruna iki giriş bulunmaktadır. Bu girişler yakıt deposu ve hava filtresidir. Motorun çıkışında ise tek çıkış olup bu çıkış katalizördür. Katalizör sistemi motor dışında aynı zamanda egzozsa bağlı olmaktadır. Yani sisteminin girişi motor iken çıkışı egzozdur. Araç çalıştığında motora ilk olarak yakıt oranında hava girişi yapılmaktadır. Bu sayede motor çalışmaktadır. Motor çalışması ile birlikte katalizör sistemi de aktif olmaktadır.

Gelen yakıt motorda işlendikten sonra gaz haline dönüşmektedir. Bu gaz dışarıdan gelen hava ile birleşerek doğrudan katalizöre aktarılır. Katalitik konvertör sisteminde ise bu gazla özel tepkimelere girerek gaz emisyonu yani zararı minimalize edilerek egzoz kısmına aktarılır. Son aşamada ise gaz dışarı aktarılmaktadır. Genel olarak katalizör sistemlerinin amacı doğayı korumaktadır.

Araçlar açısından araç içerisinde oluşan ısının dışarıya yansıtılması son derece önemlidir. Bu aşamada araçlardaki sıcaklığın dışarıya atılmasında katalizör hayati derecede etkili olan bir parçadır. Şayet katalizör bölümden bir arıza ortaya çıkacak olursa, araçtaki ısı dışarıya değil de aracın içine girecektir. Bu da can sıkıcı sorunları beraberinde getirecektir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.